Loading...

آشنایی با علایم شکستگی استخوان در سالمندان

علائم شکستگی
علائم شکستگی و نشانه‏ های هشداردهنده


بی‎تردید شکستگی بسیار دردناک است. اطراف ناحیه‌ی شکستگی حساس و درد در آن ناحیه بسیار عمیق است. در شکستگی ستون فقرات درد می‎تواند در نواحی اطراف نیز منتشر شود و نشستن و برخاستن نیز دردناک می‎شود. ولی، گاهی ممکن است فرد متوجه علامت خاصی نشود. اگر در اثر پوکی استخوان یا هر بیماری مزمن دیگر استخوان‎ها ضعیف شوند ممکن است قبل از شکستگی فرد دچار درد استخوان شود.
در برخی شکستگی‎ها مانند شکستگی‎های فشاری ستون فقرات ممکن است هیچ دردی احساس نشود و شکستگی تنها در تصویربرداری اشعه‎ی ایکس مشخص شود. ازطرفی ممکن است فرد متوجه کوتاه‏تر شدن قد یا تغییر در اندام خود شود و در اثر شکستگی استخوان ستون فقرات، در قسمت بالاتر از کمر (کول) قوز پدیدار شود. این علائم می‎توانند نشانه‎ی شکستگی‎های فشاری استخوان‌های کمر یا ستون فقرات باشند.

تشخیص شکستگی و آزمایش‎ها

تصویربرداری اشعه‌ی ایکس برای تشخیص شکستگی استخوان، تأیید آن و همچنین یافتن محل‎های قطعات استخوان‎های شکسته‏شده بکار می‎رود. همچنین با استفاده از اشعه‎ی ایکس سایر بیماری‎های استخوان مانند پوکی استخوان، بیماری پاژه یا شکستگی فشاری ستون فقرات نیز مشخص می‎شود.
کاربرد دیگر تصویربرداری اشعه‎ی ایکس برای سنجش تراکم استخوان است و مسئول مراقبت بهداشتی ازطریق آن به پوکی استخوان یا نازک‏شدن آن پی می‎برد. این آزمایش، آزمایش تراکم مواد معدنی استخوان (BMD) نام دارد و احتمالاً در آینده ‎به‎عنوان یکی از اولین آزمایش‎هایی است که پزشک برای شما تجویز خواهد کرد. نتایج آزمایش BMD (معمولاً آزمایش تراکم استخوان مفصل ران، ستون فقرات، مچ یا پاشنه) می‎تواند احتمال قوع شکستگی در آینده را به خوبی پیش‎بینی کند.
تمامی زنان 65 سال و بالاتر باید به منظور بررسی قدرت و استحکام استخوان تحت آزمایش BMD قرا بگیرند. هنوز مزیت آزمایش BMD برای مردان مشخص نشده است. زیرا احتمال شکستگی استخوان ناشی از پوکی استخوان در مردان کمتر از زنان است. بهتر است آقایان برای انجام آزمایش BMD با پزشک خود مشورت کنند.
امروزه ابزار جدیدی به نام FAX Tool برای پیش‎بینی خطر شکستگی استخوان ساخته شده و توسعه یافته است. این دستگاه عوامل خطر شکستگی در هر فرد را با اطلاعات مربوط به میزان تراکم استخوانی او ترکیب و احتمال شکستگی استخوان در 10 سال آینده را پیش‎بینی می‎کند. سپس آنها را بصورت علائم جداگانه‏‎ی شخصی ثبت می‎کند. در این مورد می‎توانید با پزشک خود مشورت کنید.
پزشک می‎تواند در موارد زیر انجام آزمایش خون تجویز کند:
• آزمایش خون برای بررسی عملکرد کلیه
• آزمایش تیروئید و سایر هورمون‏ها
• آزمایش میزان سطح کلسیم
• آزمایش میزان سطح ویتامین دی
• سایر آزمایش‎های خون برای بررسی بیماری‎های خاص مانند بیماری سلیاک، پاژه یا مولتیپل میلوما (در صورت مشکوک بودن به هرکدام از این ناهنجاری‎ها)
• انجام سایر آزمایش‎های خون و تصویربرداری اشعه‎ی ایکس در صورتی که فرد برای ترمیم شکستگی نیازمند عمل جراحی باشد.
اگر در تصویربرداری اشعه‎ی ایکس هیچ نوع شکستگی مشخص نشود ولی پزشک از وجود شکستگی اطمینان داشته باشد بهتر است بیمار تحت آزمایش‎ها و تصویربرداری‎های دیگری نیز قرار بگیرد که عبارتند از:
• ام‏آرآی
• سی‎تی اسکن

تثبیت و درمان شکستگی

وقتی فرد آسیب‏دیده در اثر شکستگی استخوان به بیمارستان مراجعه می‎کند در ابتدا محل شکستگی با اسپلینت، اسلینگ یا باند مخصوص شکسته‎بندی (برای زانو، مچ یا آرنج) یا بالش‎های مخصوص (برای شکستگی مفصل ران یا ستون فقرات) ثابت (فیکس) می‎شود. این عمل از آسیب‎های بیشتر پیشگیری کرده و تا حد زیادی باعث راحتی فرد آسیب‎دیده می‎شود.
اگر بیمار از نظر سلامتی در وضعیت خوبی باشد، در صورت نیاز به عمل جراحی یک تا سه روز بعد از آسیب تحت عمل ترمیم استخوان قرار می‎گیرد. در برخی موارد ممکن است جراح تصمیم بگیرد عمل را به تعویق بیندازد تا از قدرت بدنی بیمار و وجود یا عدم وجود عفونت یا پوکی شدید استخوان اطمینان یابد. درصورتی‌که استخوان‌ها از محل خود حرکت نکرده باشند بیمار به عمل جراحی نیاز ندارد.
استخوان شکسته‎شده تا چند هفته نباید حرکت کند و باید ثابت باشد. به همین دلیل ممکن است استخوان صدمه دیده گچ گرفته شود. برای جلوگیری از بروز مشکلات پزشکی و خشکی عضلات (بویژه در سالمندان) بیمار باید هرچه زودتر تحت فیزیوتراپی یا درمان‎های توانبخشی قرار گیرد. ممکن است در برخی موارد شکستگی مفصل ران، انجام عمل جراحی برای تعویض کامل یا تعویض بخشی از استخوان ران ضروری باشد. همچنین بعد از عمل جراحی (استخوان مفصل ران) ممکن است پزشک از بیمار بخواهد فوراً سرپا بایستد.
عمل جراحی برای دو گروه از سالمندان گزینه‌ی مناسبی نیست. زیرا می‎تواند عوارض خطرناکی به دنبال داشته باشد. این دو گروه عبارتند از: سالمندان بستری و سالمندانی که قبل از شکستگی دچار بیماری شدید بوده‏اند.

درمان‎های دارویی

تا زمانیکه به دلیل شکستگی در بیمارستان بستری باشید تیم مراقبت پزشکی داروهای ضددرد و مسکن در اختیار شما قرار می‎دهد و بعد از ترخیص در صورت نیاز به مسکن برای شما دارو تجویز می‎شود. درد ناشی از شکستگی استخوان در ابتدا بسیار شدید است ولی، کم‏کم با گذشت زمان و در طول هفته‏های اول (درد) کاهش می‏یابد. تا پیش از ترمیم کامل استخوان درد ناشی از شکستگی به مدت چند ماه ادامه دارد ولی به مرور زمان کمتر می‎شود.
درصورتی‎که فرد دچار پوکی استخوان باشد احتمالاً پزشک متخصص داروهای بیس فسفونات مانند آلندرونات یا رزیدرونات تجویز می‎کند. این داروها برای درمان و پیشگیری از پوکی استخوان مصرف می‎شوند. ممکن است برای تقویت استخوان‎ها داروهای دیگری مانند کلسی‏تونین یا هورمون پاراتیروئید تجویز شود. این داروها را دقیقاً برطبق دستور پزشک مصرف کنید زیرا عدم مصرف صحیح آنها می‎تواند باعث ایجاد عوارض جانبی شود. این داروها تنها درصورتی مؤثر هستند که بدن شما دارای مقادیر کافی از کلسیم و ویتامین دی باشد. در غیر اینصورت کلسیم و ویتامین دی نیز برای شما تجویز می‎شود. ورزش یکی دیگر از عوامل مؤثر بر استحکام استخوان‌ها است.

درمان‌های غیردارویی

رژیم غذایی

رژیم غذایی شما باید یک رژیم متعادل، غنی از مواد مغذی، کلسیم و ویتامین دی باشد. برای داشتن یک رژیم غذایی مناسب و غنی با متخصص تغذیه مشورت کنید.

ورزش

فیزیوتراپیست و متخصص کاردرمانی ورزش‌های توان‎بخشی خاص، متناسب با نیازهای شخصی فرد آسیب‎دیده تجویز می‎کند. هرچقدر ورزش‌های مخصوص توان‎بخشی را بیشتر و طبق دستور انجام دهید روند بهبودی و درنتیجه ترخیص شما سریع‎تر می‎شود ولی، نباید در انجام این ورزش‎ها افراط کنید.

سبک زندگی و مدیریت شرایط

بعد از شکستگی و انجام مراحل درمانی اولیه پزشک می‎تواند فیزیوتراپی یا کاردرمانی تجویز کند. انجام این فرایندهای درمانی و تخصصی مانع خشک و ضعیف شدن ماهیچه‏ها، مفاصل و استخوان‎ها می‎شود. ممکن است بهبودی کامل استخوان آسیب‎دیده 12-6 ماه طول بکشد. بنابراین، تا زمان بهبودی کامل باید برنامه‏های توان‎بخشی ادامه یابند. فیزیوتراپیست به شما کمک می‎کند تا با انجام تمرین‎های مخصوص سلامتی خود را سریع‏تر بازیافته، به وضعیت عادی خود برگردید و فعالیت‎های روزمره‎ی خود را به راحتی انجام دهید.
متخصص کاردرمانی به شما کمک می‎کند تا بتوانید فعالیت‎های شخصی مانند غذاخوردن، شانه‎زدن، لباس پوشیدن و حمام‏کردن (در مورد شکستگی‎های بازو و مچ) را به تنهایی و بدون کمک دیگران انجام دهید. متخصص فیزیوتراپی نیز کمک می‎کند تا بتوانید براحتی بایستید، راه بروید و بنشینید (برای شکستگی‎های قسمت‎های پایین بدن مانند لگن، ران، زانو، ساق پا و قوزک پا).
اگر بیمار تحت عمل جراحی تعویض استخوان مفصل قرار گرفته باشد یا شکستگی مربوط به ستون فقرات باشد احتمالاً فیزیوتراپیست چند روز بعد از عمل جراحی از بیمار می‎خواهد سر پا ایستاده، تمام وزن خود را روی ناحیه‎ی آسیب‏دیده بیندازد و با واکر قدم بزند. خارج شدن از تخت و قدم زدن مانع بروز مشکلاتی مانند ایجاد لخته‎های خونی و دلیریوم می‎شود.
فیزیوتراپیست روش صحیح و ایمن استفاده از واکر را به بیمار یاد می‎دهد. ممکن است بیمار مجبور باشد 12-6 هفته از واکر استفاده کند. بعد از این مدت باید با عصا راه برود. درنهایت بیمار قادر خواهد بود بدون استفاده از هرگونه وسیله‎ی کمکی، مانند زمان قبل از آسیب‎دیدگی راه برود. دوره‏ی فشرده‎ی فیزیوتراپی شامل برنامه‎ی توان‎بخشی یکبار در روز و درصورت نیاز بیش از یکبار در روز است. این فرایند سرعت بهبود بیمار را افزایش داده و بیمار زودتر از بیمارستان مرخص می‎شود.

کاهش عوامل خطر

اگر شکستگی درنتیجه‎ی زمین خوردن باشد باید پزشک توانایی راه‎رفتن، تعادل، قدرت بینایی و شنوایی و سایر عواملی که فرد را در معرض خطر زمین خوردن قرار می‎دهد بررسی کند. برای کاهش خطر زمین خوردن و شکستگی به موارد زیر توجه کنید:
• فعالیت‎های بدنی خود را افزایش دهید.
• ورزش‎هایی مانند پیاده‎روی انجام دهید (5 بار در هفته، هر بار 30 دقیقه). ورزش را به تدریج آغاز کنید.
• برای بهبود تعادل خود در کلاس‌های ورزشی خاص مانند ورزش تای چی شرکت کنید.
• اگر هنگام برخاستن یا دراز کشیدن احساس سرگیجه یا سبکی سر می‎کنید فشار خون خود را کنترل کنید.
• مصرف روزانه‎ی کلسیم (1200-1500mg) و ویتامین دی (800-2000IU) را فراموش نکنید.
• وسایلی که در خانه می‎تواند موجب لیز خوردن و زمین خوردن شما شوند (tripping hazards) مانند قالیچه‎ها روی سطح لیز، سیم‎ها یا راه‎پله‏های تاریک را محکم و تعمیر کنید.
• مصرف سیگار، الکل و داروهای خواب‎آور را ترک کنید.
• از پزشک خود بخواهید داروهایی را که قبلاً مصرف می‎کردید بررسی کند. در سالمندانی که روزانه بیش از 4-3 نوع دارو مصرف می‌کنند خطر زمین خوردن بیشتر است.

مشکلات بعدی

ماندن بیش از حد در تخت (بعد از شکستگی) خطر ایجاد لخته‏های خونی، پنومونی، پریشانی ذهنی، یبوست و زخم بستر را افزایش می‎دهد و سالمندان بیشتر از بقیه‎ی افراد در معرض این مشکلات قرار دارند. خطر ایجاد لخته‎ی خونی در موارد زیر بیشتر است:
• ابتلا به سرطان
• چاقی
• شکستگی مفصل ران یا انجام عمل جراحی برای تعویض مفصل ران
به همین دلیل بعد از اقدامات درمانی اولیه تیم مراقبت پزشکی بیمار را وادار می‎کند تا هر چه زودتر از تخت برخاسته و تحرک داشته باشد. همچنین پزشک برای کاهش خطر ایجاد لخته‌ی خونی داروی رقیق‏کننده‌ی خون تجویز می‌کند.

پرستاری و مراقبت از بیمار در خانه

تیم مراقبت پزشکی قبل از ترخیص بیمار باید وضعیت او را ازنظر مراقبت در منزل بررسی کند تا اطمینان یابد بیمار در منزل حمایت و مراقبت‎های لازم را دریافت می‎کند. ممکن است تیم مراقبت پزشکی به بیمار توصیه کند تا زمان بهبودی نسبی (برای انجام امور شخصی) بطور موقت در یک مرکز مراقبتی تخصصی یا آسایشگاه دوره‎ی توان‎بخشی را سپری کند. اگر بعد از ترخیص از بیمارستان فوراً به منزل خود می‎روید باید مطمئن باشید که خانواده‌ی شما در منزل کاملاً از شما مراقبت خواهند کرد و تغییرات لازم برای فراهم‎سازی وسایل آسایش شما انجام شده است. تغییراتی مانند:
محل مناسب برای نشستن و خوابیدن و مکان مناسب و امکانات لازم برای حمام کردن.

نظرات
    شما هم تجربه تون رو از شکستگی بگید
    • - نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
    • - لطفا دیدگاهتان مربوط به مطلب باشد.
    • - لطفا فارسی بنویسید.
    • - نظرات شما بعد از بازبینی منتشر خواهد شد