Loading...
گلوکوم چیست؟
گلوکوم گروهی از اختلالات چشم است که عصب بینایی آسیب می‌‌‌بیند.

عصب بینایی مسئول ارسال پیام از چشم به مغز است که سبب بینایی می‌شود. آسیب به عصب بینایی ممکن است موجب کاهش بینایی و نابینایی شود. گلوکوم معمولاً در سنین بالا ایجاد می‌‌‌شود.

نمی توان از گلوکوم پیشگیری کرد، معمولاً علائم هشداردهنده ندارد، و نمی‌‌‌توان کاهش بینایی ناشی از آن را برطرف کرد. با این حال، در صورت تشخیص زودهنگام، درمان مستمر می‌‌‌تواند بینایی را حفظ کند. از آنجا که تشخیص زودهنگام بسیار مهم است، باید پزشک معاینات منظم چشم را انجام دهد که یکی از آنها معاینۀ بررسی وجود گلوکوم است. چشم‌پزشکان می‌‌‌توانند گلوکوم را تشخیص دهند و درمان کنند.

علل

گلوکوم معمولاً زمانی ایجاد می‌‌‌شود که فشار مایع داخل چشم افزایش می‌‌‌یابد.

به این صورت: مایعی به‌نام مایع داخل‌چشمی (مایع زلالیه) در داخل چشم تولید می‌‌‌شود و حفرۀ پشت عدسی چشم را پر می‌‌‌کند. این مایع معمولاً از طریق سیستم درناژ چشم تخلیه می‌‌‌شود. اما در صورت ابتلا به گلوکوم، تخلیۀ مایع آهسته یا متوقف می‌‌‌شود. کماکان علت این مسئله مشخص نیست. در این وضعیت، مایع داخل‌چشمی جمع می‌‌‌شود و فشار داخل چشم افزایش می‌‌‌یابد. این وضعیت به عصب بینایی آسیب می‌‌‌رساند و باعث کاهش بینایی می‌‌‌شود.

شایع‌ترین انواع گلوکوم

گلوکوم انواع متعددی دارد. دو نوع رایج عبارتند از:

  • گلوکوم زاویه‌ باز. گلوکوم زاویه ‌باز نوع اصلی گلوکوم است. در این نوع، مایع داخل‌چشمی با سرعت خیلی کمی تخلیه می‌شود، فشار داخل چشم افزایش می‌‌‌یابد و با گذشت زمان عصب بینایی آسیب می‌‌‌بیند. از آنجا که آسیب به عصب بینایی تدریجی است و درد ندارد، علائم هشدار‌دهنده‌ای نیز وجود ندارد. وقتی متوجه مشکلات بینایی می‌‌‌شوید، ممکن است دیگر دچار کاهش قابل‌توجه بینایی شده باشید. گلوکوم زاویه‌ باز معمولاً ابتدا بینایی محیطی را درگیر می‌‌‌کند. اما ممکن است بینایی اصلی را نیز درگیر کند. اگر این بیماری درمان نشود، در نهایت ممکن است موجب نابینایی شود.
  • گلوکوم زاویه بسته. در این نوع گلوکوم، تخلیۀ مایع داخل‌چشمی به‌صورت جزئی یا کامل مسدود می‌‌‌شود. مایع درون چشم تجمع می‌‌‌یابد که باعث افزایش فشار روی آن می‌‌‌شود و به عصب بینایی آسیب می‌‌‌رساند. در صورت انسداد نسبی تخلیه مایع، گلوکوم زاویه بسته باعث آسیب نسبتاً آهسته‌ای می‌‌‌شود. اما اگر تخلیه کاملاً مسدود شده باشد، آسیب شدید و سریع و کاهش بینایی ایجاد می‌‌‌شود. این بیماری یکی از فوریت‌‌‌های پزشکی است و به درمان فوری نیاز دارد.

گلوکوم چقدر شایع است؟

با افزایش سن، احتمال ابتلا به گلوکوم افزایش می‌‌‌یابد. حدود یک نفر از بیست بزرگسال 65 ساله و بالاتر دچار گلوکوم می‌‌‌شوند. تقریباً یک نفر از هر ده بزرگسال 80 ساله و بالاتر به این اختلال مبتلا می‌‌‌شوند.

عوامل خطر

عوامل زیر خطر ابتلا به گلوکوم را افزایش می‌‌‌دهند:

  • سن بالای 60 سال. هرچه پیرتر می‌‌‌شوید، خطر ابتلا به گلوکوم افزایش می‌‌‌یابد.
  • ژنتیک. گلوکوم نوعی بیماری خانوادگی است.
  • بیماری‌‌‌های قبلی چشم. کاهش بینایی، قرنیۀ نازک، آسیب‌دیدگی قبلی شدید چشم، یا سایر مشکلات چشم.
  • سایر بیماری‌ها. دیابت، فشار خون بالا یا بیماری قلبی.
  • سابقۀ مصرف دارو. مصرف طولانی‌مدت داروهای کورتیکواستروئید مانند پردنیزون. مشخصاً، قطره‌‌‌ها یا پمادهای کورتیکواستروئیدی چشمی با افزایش خطر ابتلا به گلوکوم همبستگی دارند.

علائم

علائم هشداردهندۀ نوعی گلوکوم که ممکن است باعث کاهش سریع و جدی بینایی شود عبارتند از:

  • درد شدید چشم
  • کاهش بینایی
  • تاری دید
  • دیدن حلقه‌‌‌های رنگی اطراف چراغ‌
  • قرمزی چشم
  • ظاهر «خماری» چشم
  • حالت تهوع یا استفراغ

اگر دچار این علائم شده‌اید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص و آزمایش

بینایی‌سنج یا چشم‌پزشک معمولاً برای بررسی ابتلا به گلوکوم اقدامات زیر را انجام می‌‌‌دهد:

  • می‌‌‌پرسد كه آیا دچار عوامل خطر ابتلا به گلوكوم هستید.
  • بینایی‌تان را بررسی می‌‌‌کند.
  • فشار مایع داخل چشمتان را اندازه می‌‌‌گیرد.
  • ضخامت قرنیۀتان را اندازه می‌‌‌گیرد.
  • بینایی محیطی و مرکزی‌تان را بررسی می‌‌‌کند تا ببیند آیا گلوکوم آنها را درگیر کرده است یا خیر. حدت بینایی مرکزی خوب ممکن است در بیماران مبتلا به گلوکوم حفظ شود، که به آنها امکان خواندن و انجام موفق آزمایش بینایی رانندگی را می‌‌‌دهد، لذا بیمار اغلب متوجه کاهش بینایی محیطی خود نمی‌‌‌شود.
  • به شبکیۀتان‌ (سطح داخلی چشم) نگاه می‌‌‌کند.
  • علائم آسیب عصب بینایی‌تان را بررسی می‌‌‌کند.
  • در صورت لزوم، آزمایش‌‌‌های دیگری را انجام می‌‌‌دهد.

مراقبت و درمان

در حالی که هیچ درمانی برای گلوکوم وجود ندارد، درمان مستمر که باعث کاهش فشار مایع داخل‌چشمی می‌‌‌شود می‌‌‌تواند بینایی‌تان را حفظ کند.

گلوکوم زاویه باز

برای گلوکوم زاویه باز، متخصص چشم معمولاً ابتدا قطره‌‌‌های مخصوص چشم را تجویز می‌‌‌کند. این قطرات چشم باید مرتباً مصرف شوند، که تخلیۀ مایع داخل چشم را افزایش یا تولید آن را کاهش می‌‌‌دهند. ارائه‌دهنده خدمات درمانی ممکن است، در صورت لزوم، نسخه را تغییر دهد یا بیش از یک دارو را تجویز کند. چشم‌پزشک یا بینایی‌سنج گاهی برای کاهش فشار داخل چشم قرص تجویز می‌‌‌کند. برخی از این داروها ممکن است در سالمندان، به‌ویژه در بیماران مبتلا به بیماری انسداد ریوی مزمن (COPD)، عوارض داشته باشند. اگر فکر می‌‌‌کنید دچار عوارض این داروها شده‌اید، به پزشک معالج خود بگویید. جراحی معمولی یا جراحی لیزر نیز ممکن است برای کنترل گلوکوم زاویه باز لازم باشد.

گلوکوم زاویه بسته

گلوکوم زاویه بسته برای کاهش فشار داخل چشم به درمان فوری نیاز دارد. معمولاً برای کاهش فشار داخل چشم در سریع‌ترین زمان ممکن، داروهای خاصی مصرف می‌‌‌شوند. جراحی نیز ممکن است لازم باشد.

سبک زندگی و مدیریت

از آنجا که گلوکوم معمولاً علائم چندانی ندارد، انجام معاینات منظم چشم برای بررسی وجود گلوکوم ضروری است. ادامۀ رعایت درمان پزشک نیز مهم است. اگر درمان ظاهراً عوارضی برای‌تان ایجاد کرده است، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید. به‌یاد داشته باشید، در صورت تشخیص و درمان زودهنگام، گلوكوم را می‌‌‌توان کنترل کرد.

غربالگری منظم

بزرگسالان 50 ساله و بالاتر باید از حیث ابتلا به گلوکوم غربالگری شوند. اگر سابقۀ خانوادگی گلوکوم دارید، یا عوامل خطر دیگری دارید، ممکن است لازم باشد بیشتر غربالگری شوید. از پزشک خود بپرسید که هر چند وقت یک‌بار باید بینایی‌تان از حیث ابتلا به گلوکوم بررسی شود.

نظرات
    ارسال نظر
    • - نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
    • - لطفا دیدگاهتان مربوط به مطلب باشد.
    • - لطفا فارسی بنویسید.
    • - نظرات شما بعد از بازبینی منتشر خواهد شد

    مشاوره، آموزش، طراحی و ساخت فروشگاه اینترنتی